Geen “AI” maar “EI”

Geen “AI” maar “EI”
Photo by Emilipothèse / Unsplash (bewerkt)

Een online boekwinkel raadde mij ongevraagd een tweetal titels aan over stoppen met piekeren. Zo zie je maar hoe slecht die algoritmes ons kennen. Twintig jaar geleden prees ik mijn jonge filosofische praktijk aan met de woorden: “Stop met piekeren... denk dieper!” Aan mij, als laten-we-zeggen expert, zijn die boeken dus waarschijnlijk niet te slijten.

En er was nog meer mis mee.

De ene titel stond op naam van een zekere Adam Tusco, de andere zou zijn geschreven door Selyna Morelle. Geen collega-experts, voor zover ik wist. En een paar minuten onderzoek leerde: dit zijn geen bestaande mensen. Het zijn niet-mensen. Large Language Models. Robots die boeken poepen.

We kunnen bij mevrouw Morelle niet op het spreekuur komen. Ook meneer Tusco geeft alle dagen van de week niet thuis. Zowel overdag als ’s avonds.

Er stonden veel lovende recensies bij, maar die waren zo te zien door collega-robots geschreven. Althans: dat hoop ik. Steevast gaven ze vijf sterren en hadden ze dezelfde teneur: “Eindelijk rust in mijn hoofd” door de “praktische tips”, maar zonder “zweverig gefilosofeer”.

Nu heb ik een hekel aan zweverig gefilosofeer, zoals iedereen die wel eens een sessie met mij heeft gedaan kan bevestigen. En als praktische tips volstonden om mensen uit het zinloze kringetje van hun piekergedachten te bevrijden, zou ik zeggen: schrijf ze in koeienletters op de muren. Deel ze uit aan de fabriekspoort en op de Zuidas. Maar hoewel piekeren tot niets leidt, is het feit dát je piekert wel weer betekenisvol. Piekeren is een symptoom. De onderliggende kwaal heeft aandacht nodig. Zolang die aandacht ontbreekt, schieten de mooiste tips & tricks tekort.

Wat is de kwaal? Niet – al lijkt dat vaak zo – een ongunstige situatie waarin de piekeraar zich bevindt. Zoals die vervelende baas of dat lage banksaldo. Ook niet dat je de verkeerde dingen denkt over die situatie, al komt dat dichter in de buurt. Verkeerde dingen denken kan een prima opstap zijn naar net iets betere dingen denken. Nee, de kwaal is dat je niet denkt over je denken. Dat je de begrippen die je gebruikt niet onderzoekt, niet toetst. Je past ze handig toe, als bouwstenen en als gereedschappen. Maar dat doe je blind. Kritiekloos. Net als een robot. Net als “AI”.

Misschien moet je de lat iets hoger leggen, homo sapiens?

Wat mensen bij mij in de spreekkamer komen doen, is hun denken uittillen boven dat robot-niveau. De automatische piloot uitzetten en echt zelf gaan denken. Geen “AI” maar “EI”.

Echte Intelligentie maakt korte metten met dom gepieker. Voor je het weet word je wijzer!


Zicht op Volterra. Foto van Moira Nazzari op Unsplash

Paradoxen kraken in Toscane

Het goede leven kent allerlei vormen, en soms moet je kiezen, bijvoorbeeld tussen diepgang en plezier – maar niet altijd. Komend voorjaar kun je komen denken en genieten van cultuur en goed eten in het oude stadje Volterra, Toscane.

Je buigt je dan in een kleine groep elke dag over een andere paradox. Daar zit meer diepte in dan je op het eerste gezicht zou vermoeden. Door die diepte te peilen, oefen je je in het kritisch denken en kom je tot nieuwe formuleringen en inzichten omtrent je levensvragen. Ik begeleid de groepsgesprekken en ben tussendoor ook beschikbaar voor mini-1-op-1’s.

En dat alles afgewisseld met lekker eten en boeiende excursies. De Etrusken zaten hier al vóór de Romeinen. Er is veel te zien. We verblijven in een luxe hotel, midden in het oude centrum.

De inschrijving is nu geopend en je vindt alle informatie op de website van Triptoscana, dat de reis organiseert. De voertaal is Nederlands. Als je vragen hebt over de inhoudelijke kant van deze denkvakantie, stuur me dan een mail. Of maak een afspraak met me voor kort telefonisch overleg.

Subscribe to DENKTHERAPIE

Sign up now to get access to the library of members-only issues.
Jamie Larson
Subscribe