Oplossingsgericht

Het klinkt altijd goed: oplossingsgericht. Maar het is een toverspreuk. Een mooi marketingdoosje met niks erin. Het is zelfs het tegengestelde van wat je nodig hebt als je tegen een probleem aanloopt.

Waarom zeg ik dat?

In het beste geval is “oplossingsgericht” een open deur. Is er een probleem? Dan gaan we op zoek naar een oplossing! Ja, dat zal best, maar welke precies? Dat blijft abstract.

Tegelijk suggereert “oplossingsgericht” dat de concrete oplossing stiekem al in zicht is. Anders kun je je er niet op richten. Dit is nog erger dan die open deur. Want waarschijnlijk is het niet waar (er is immers nog geen onderzoek verricht) en probeert iemand je dus een niet-bestaande oplossing te verkopen.

En als het wel waar is, als de oplossing inderdaad bij stap 1 al vaststaat, een “stip op de horizon” waarnaar we koers moeten zetten, dan is dat pas echt slecht nieuws. Dan wordt er helemaal geen denkwerk verzet. En hoe goed kan zo’n standaard-oplossing zijn?

Juichverhalen in de trant van “alle problemen zijn uitdagingen” gaan voorbij aan de pijn en de nood die je voelt als je echt lelijk vastzit. Maar zo’n impasse stelt je vaak wel in staat om, in je werk of privé, met wat inspanning en soms met wat tranen, wijzer te worden. Dat wil zeggen: je plek in de wereld opnieuw te vinden.

Om dit te laten lukken moet je alleen niet vastzitten aan een vooraf verzonnen oplossing. Je horizon moet open zijn, en leeg.

Daarom werken we hier in de spreekkamer niet “oplossingsgericht”, maar “probleemgedreven”. Die term onderstreept de urgentie – mensen komen niet voor de lol een keertje praten, en zijn er ook niet op uit om drie kwartier een beetje te zeuren. Maar door hun fixatie op De Oplossing los te laten, kunnen ze in vrijheid denken. Zeker in dialoog met iemand die dat vaker doet.

En denk-vrijheid is wat je nodig hebt, meer dan iets anders. Meer dan die oplossing zelfs.

Lezersvragen?

Mijn uitnodiging om lezersvragen in te sturen (in de vorige nieuwsbrief) leverde al wat respons op, maar meer is welkom. Heb je een kwestie die je in maximaal 100 woorden aan me kunt voorleggen, zodat ik die hier (netjes geanonimiseerd natuurlijk) kan bespreken? Stuur me dan een mailtje.

Volgende keer

In de volgende nieuwsbrief zal het gaan over de “wilde” psychoanalyticus Georg Groddeck (en over wat ik meen van hem geleerd te hebben). Ook verwacht ik een nieuwe datum te kunnen noemen voor het terugkom-weekend voor alumni van de ISVW-leergang Filosofisch Practicus.